TC Başbakanları

Cemal Gürsel Kimdir?

Cemal Gürsel Hayatı, Ailesi Getirdiği Yenilikleri

 

Cemal Gürsel Türkiye Cumhuriyetinin 4. cumhurbaşkanıdır. Erzurum Hınıs bölgesinde 10 Haziran 1985 yılında dünyaya gelmiştir. Babası asker kökenli olduğu için öğrenim hayatını farklı şehirlerde sürdürmek zorunda kaldı. İlköğrenimini Ordu ve Erzincan şehirlerinde tamamladı.

Askeri Öğrencilik, Çanakkale Savaşı ve İngilizlere Esir Düşmesi

Çocukluğundan beri hayali olan askerlik görevini yapabilmek için Kuleli Askeri lisesine yazıldı. 1.Dünya savaşı başladıktan sonra son sınıfta okulu bırakmak zorunda kalmıştır. Savaşın başlamasından sonra 4.kolorduya subay olarak dâhil edildi.  1922 yılında Cemal Gürsel yüzbaşı rütbesine yükseldi. 1 yıl boyunca Harp okulunda eğitim aldı ve kurmay subay olarak akademiden mezun oldu.

Askerlik hayatı boyunca topçu subay olarak Çanakkale savaşında Filistin ve Suriye cephesinde savaştı. Kurtuluş savaşında ise batı cephesindeki bütün savaşlarda görev aldı.

Cemal Gürsel 19 Eylül 1919 yılında İngilizlere esir düştü. 2 yıl boyunca Mısır’da esir kampında kaldı. 6 Ekim 1920 yılında serbest bırakıldıktan sonra üsteğmen olarak askerliğe dönüş yaptı ve istiklal mücadelesinde bulundu. 1 Eylül 1922 yılında yüzbaşı olan Cemal Gürsel 1 yıl harp okulunda öğrenim görerek 1. tümendeki görevine geri döndü.

1 Ekim 1926 yılında Harp akademisine girerek 1 Eylül 1929 yıllında okulu bitirdi. 30 Ağustos 1931 yılında binbaşı oldu.

Cemal Gürsel 1927 yılında Melahat Hanımla dünya evine girdi. Bu evlilik sonunda Muzaffer adında bir çocukları oldu.  Cemal gürsel 45 yıllık süren bir askerlik hayatı oldu. Bu süre içinde birlik komutanlıklarında ve karargâhlarda çeşitli görevleri yerine getirdi. Cemal Gürsel aktif olarak askerlik hayatına Çanakkale savaşlarına katılarak başladı. Askeri öğrenci olduğu yıllarda arkadaşları onu Ağa lakabını verdi. Popüler ve ilgi duyulan bir kişiliğe sahip olması bu lakabı almasında etkili olmuştur.

30 Ağustos 1936 yılında yarbay rütbesine kavuştu. 30 Ağustos 1940 yılında albay oldu. 30 Ağustos 1946 yılında tuğgeneral oldu ve 15. tümen komutanlığına atandı. 2. Ordu komutanlığı Kurmay başkanı olduğu sırada 30 Ağustos 1948 yılında tümgeneralliğe yükseldi.

28 Haziran 1950 yılında 12. tümen komutanı oldu. 18. kolordu komutan vekili olduğu sırada 30 ağustos 1953 yılında görev yeri değişti. İzmir 2. yurt içi bölge komutanı oldu. 30 Ağustos 1957 yılında orgeneral olan Cemal Gürsel 3.ordu komutanı oldu. 21 Ağustos 1958 yılında ise Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandı.

27 Mayıs darbesinden önce Kara Kuvvetleri komutanı olan Cemal Gürsel 2 Mayıs 1960 yılında Milli Savunma Bakanı Ethem Menderes’e kişisel görüş belirtti. Celal Bayar’ın istifasını istediğini tarihi bir mektupla dile getirdi. Mektubunda Başbakan Adnan Menderes’in halk tarafından çok sevildiğini belirterek Celal Bayar yerine Adnan Menderes’in Cumhurbaşkanı olmasını önerdi

1960 Darbe Yılları

Cemal Gürsel 1960 yılında meydana gelen askeri müdahalenin ardından Milli Birlik Komitesi’nin başında bulundu. 28 Mayıs 1960 Yılında Devlet başkanlığı ve Hükümet başkanlığı görevlerini üstlendi. Türk Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı ve Milli savunma Bakanlığı görevlerini üstlendi.

Hükümet kurma görevi Cemal Gürsel’e verildi. 1961 anayasasının hazırlanmasında emeği ve katkısı büyüktür. 10 Ekim 1961 yılında seçimlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye Cumhuriyeti’nin 4. cumhurbaşkanı seçildi. 1966 yılına kadar cumhurbaşkanlığı görevini başarı ile sürdürdü.

Yenilikçi yapılanmalar ve Devlet Kurumlarının Islahı

Cumhurbaşkanlığı görevini sürdürdüğü dönem içinde Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine kabul edilmesine büyük katkılar sağladı. Türkiye Büyük Millet Meclisinde çoğunluğa sahip partilerin keyfi hareket etmelerini engellemek amacıyla anayasa mahkemelerinin kurulmasını sağladı.

Peygamber efendimiz Hz Muhammet’ten kalan kutsal emanetleri depolardan çıkararak müzelerde sergilenmesini sağladı.

Ordunun binek otomobil ihtiyacını karşılamak amacı da güden, ilk yerli ve seri üretimi hedefleyen Devrim (otomobil) projesini başlattı.  Cemal Gürsel devlet başkanlığını ve cumhurbaşkanlığı görevlerini ve ilgili masraflarını devletten maaş almadan, emekli asker maaşıyla karşıladı.

Genelde, mütevazı ve gösterişsiz bir idareci sıfatıyla ün kazandı ve en büyük önemi, iyi eğitilmiş bir Türk gençliği ile çok ve dürüst çalışan bir halk önceliğine vermeye çalıştı.

Diyanet İşleri Başkanlığında yeni yapılanmalara gidilmesini sağladı. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde yaşayan Türklere uygulanan baskıları yok etmek amacıyla 8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs’ta yer alan yabancı ve tehlikeli hedefleri bombaladı. 10 Ağustos 1964 tarihine kadar bombalamayı sürdürdü.

Cemal Gürsel Ankara ve İstanbul radyolarının Doğu Anadolu bölgesinde de dinlenebilmesi amacıyla Erzurum bölgesinde Erzurum radyosunun kurulmasını sağladı. Türkiye Radyo ve Televizyon kurumunun kurulmasında aktif görev aldı. Türkiye’nin planlı bir ekonomiye geçmesini sağladı.

Türkiye’nin ortak pazar üyeliğine girişinde önemli pay sahibi oldu. Milli İstihbarat teşkilatını kurdu. Avrupa ve Orta Asya ülkelerinin birbiri ile etkileşimini sağlayan mikrodalga iletişim ağını kurdu.

Cemal Gürsel Basın Yayın Yüksek Okulunun kurulmasında görev aldı. Yasa tekliflerinin tekrar görüşülmek üzere TBMM geri gönderme yetkisi uygulamasını başlattı. Nüfus kontrol çalışmalarına hız verdi.

Ülkede bilgisayar kullanımı Cemal Gürsel döneminde hız kazandı. Petrol boru hattı inşaatı ve demir çelik üretiminin yaygınlaştırılıp geliştirilmesi çalışmaları Cemal Gürsel döneminde başlatılan çalışmalardır.

Devrik Başbakan Adnan Menderes ve iki bakanın idam edilmesinden sonra ülkenin yeniden demokratik düzene dönmesi için 1961 anayasasını hazırladı. Halkoyuna sunularak kabul edilen 1961 anayasası seçimlerden sonra yürürlüğe girdi.

Anayasa Mahkemesi ve TUBITAK’ın Kuruluşu

Cemal Gürsel 25 Nisan 1962 yılında Anayasa Mahkemesini kuran ilk Cumhurbaşkanı oldu. Cemal Gürsel Celal Bayar ve Genel Kurmay Başkanı Rüştü Erdelhun hakkında verilen hapis cezaları için af çıkartarak serbest bırakılmasını sağladı.

Türkiye için çok büyük önem arz eden ve ilk bilimsel nitelik taşıyan Türkiye Bilimsel Teknik Araştırma Kurumunu Kurarak bilim hayatına büyük destek verdi. Cemal Gürsel Silahlı Kuvvetlerin her kademesinde çalışan insanların siyasetten uzak kalmasını veda mektubunda tavsiye etmiştir.

Ordunun ve taşıdığı üniformanın şerefinin daime yüksek tutulması gerektiğine inanmıştır. Memleketin zor günler geçirdiği şu zor dönemde hırslı politika havasının insanlara zarar vereceğini belirtmiştir.

Ne pahasına olursa olsun ordu mensubu insanların politikadan uzak durması gerektiğini bunun ordunun ve kişinin şerefini yüksek tutacağını belirtmiştir. ABD ile SSCB arasında yaşanan Küba füze krizinde batı bloğunda Türkiye’nin komünizme karşı koruyuculuğunu yürütmüştür.

Cemal Gürsel’in Getirdiği Diğer Yenilikler

  • Cemal Gürsel Türkiye tarihinde ilk planlı ekonomiye geçişin temelini attı.
  • Devlet Planlama Teşkilatını kurdu.
  • Devlet istatistik Enstitüsünü kurdu.
  • 5 yıllık kalkınma planları hazırlattı.
  • Sendikalara grev ve toplu sözleşme yasaları çıkarttı.
  • Ortak pazar üyeliğini başlattı.
  • SSCB ile iyi ilişkilerin temelini attı.
  • Kıbrıs’a garantör uygulaması yapan ülkelere müdahale etti.
  • Ülke genelinde ulusal ve tarihsel önderlik niteliği taşıyan çalışmalar başlattı.
  • Milli İstihbarat Teşkilatı kuruluş yasasını düzenledi.
  • Milli Güvenlik kurulunu geliştirdi.
  • Türk ordusunu modernize etti.
  • İran ve Pakistan ile bir olup bölgesel kalkınma organizasyonu kurdu.
  • Avrupa ile Orta Asya devletlerini bağlayan mikrodalga radyo iletişim ağını kurdu.
  • Güneydoğu Anadolu’nun kalkınması ve geliştirilmesi için çalışmalar başlattı.
  • Basın Yayın Yüksekokulunu açtı.
  • Turizm Bakanlığının kurulmasının temellerini attı.
  • Ayetullah Humeyni ve Mesut Barzaniye Türkiye’ye sığınma hakkı verdi.
  • Sinema ve görsel sanatlara ilgi duyan Cemal Gürsel ülkenin batı dünyasında tanınması için İngiliz yazar Eric antlerin Topkapı isimli popüler eserini filme başarıyla uyarlattı.
  • Görme kaybı ve körlüğün önlenmesi için hayır amacı güden Lions kulübünü hizmet soktu.
  • 1965 yılında ilk milli nüfus kontrol planlama çalışması başlattı.
  • Ülkede ilk bilgisayar kullanımı Cemal Gürsel döneminde gerçekleşti.
  • Demir çelik üretimini geliştiren çalışmalar başlattı.
  • Petrol boru hattı inşası Cemal Gürsel döneminde gerçekleşti
  • Cemal Gürsel 16 Eylül 1966 tarihinde sabah saat 7 civarında Vefat etmiştir. Cenazesi Anıtkabir’de yer alan devrim şehitleri bölümüne defnedildi. Ardından devlet mezarlığına nakledildi.
Etiketler
Devamını Gör

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kontrol edin

Close
Close