TC Başbakanları

Şükrü Saraçoğlu Kimdir?

Şükrü Saraçoğlu okul yılları, siyasi dönemi ve hayatı

1887 yılında Ödemiş’te ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası saraç Mehmet Tevfik Bey, annesi ev hanımı Şerife Hanım’dır. Şükrü Saraçoğlu Eski Maliye Nazırı Ahmed Zühdü Paşa’nın torunu Saadet hanımla evlendi. Bu evlilikten 3 çocukları oldu.

Şükrü Saraçoğlu Okul Yılları

Şükrü Saraçoğlu Okul Yılları

Şükrü Saraçoğlu ilk ve orta öğretimini Ödemişte yaptı. Daha sonra İzmir İdadisi (İzmir Atatürk Lisesi)’ne girdi. Okulu birincilikle bitirdi. Eğitimine İstanbul’da Mekteb-i Mülkiye (Siyasal Bilgiler Fakültesi)’de devam etti. 1909 yılında okulunu bitirerek İzmir Valiliği Maiyet Memurluğuna atandı. Şükrü Saraçoğlu İzmir Sultanisinde Matematik öğretmenliği yaparken, 1911 yılında İttihat ve Terakki Ticaret Mektebi müdürlüğü görevine atanmıştır.

1914 yılında ocak ayında devlet kursu kazanan Şükrü Saraçoğlu, öğrenim için Belçika’ya gitti. Kısa bir süre sonra 1. Dünya savaşının başlaması üzerine İzmir’e döndü. 1915 yılında Mayıs’ta Cenevre Siyasi İlimler Akademisinde okumak için İsviçre’ye gitti. 4 yıl boyunca eğitimine devam eden Şükrü Saraçoğlu fakülteden çok iyi derece ile mezun oldu.

15 Mayıs 1919 yılında Millî mücadeleye katılmak için İtalyan gemisine kaçak binip Cenevre’den yurda dönen Şükrü Saraçoğlu, Anadolu’ya geldiği sırada Demirci Mehmet Efe tarafından ittihatçı olduğundan şüphelenilerek gözaltına alındı. Ardından hapsedilen Şükrü Saraçoğlu’nu bu durumdan Celal Bayar kurtardı. Kuşadası, Nazilli ve Aydın illerinde kurulan Kuva-yi Maliye’nin örgütlenmesinde görev aldı. Ocak 1920 yılında toplanan son Osmanlı Meclisi Mebusanı’na İzmir milletvekili olarak seçildi. Ancak İstanbul’un işgal edilmesi sonucu meclise katılamadan Kuşadası’na geri döndü.

Şükrü Saraçoğlu Siyasi Dönemi

Şükrü Saraçoğlu Siyasi Dönemi

Şükrü Saraçoğlu 3 ay süreyle Ödemiş Belediye Başkanlığı yapmış ardından 1923 yılında ikinci dönem İzmir milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi.

Fethi Okyar hükümeti zamanında Maarif Vekilliği yapan Şükrü Saraçoğlu, 1926 yılında Türk ve Yunan Mübadele Komisyonu’nda Türk delegasyonuna başkanlık yaptı. 1924 ve 1930 yılları arasında İsmet İnönü hükümeti sırasında ise Maliye Vekilliği görevi yaptı. Maliye Vekilliği sırasında Merkez Bankası kuruldu. Lozan Antlaşması ile getirilen sınırlamaların ortadan kalkması sonucu yeni gümrük tarifelerini uyguladı. Dış ticarette “Kota sistemi” uygulamasını getirdi. Bu uygulama Dünyadaki Büyük Ekonomik Bunalımın etkilerini azaltmak ve ulusal ekonominin altyapısını oluşturmada ve bir dizi millileştirme konusunda çok işe yaradı.

Şükrü Saraçoğlu Siyasi Dönemi Yenilikleri

1933 ve 1938 yılları arasında İsmet İnönü ve Celal Bayar hükumetlerinde de Adliye Vekilliği yaptı. Şükrü Saraçoğlu bakanlıkları sırasında avukatlık, hakimlik, icra iflas kanunları hazırlamış, çıkartmış ve iş esasına dayalı cezaevlerinin oluşmasını sağlamıştır. Bu oluşma ilk örnek İmralı’dır. Barem ve Emeklilik kanunları da yine Şükrü Saraçoğlu’nun döneminde oluşturulmuştur.

Şükrü Saraçoğlu, İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı zamanında siyasal hayatının en ciddi görevine atandı. Bu görev 1938 ve 1942 yılları arasında, Celal Bayar ve Refik Saydam hükumetlerinde yerine getirdiği Dış işleri Bakanlığı oldu.

1942 yılında Refik Saydam‘ın ansızın vefat etmesi sonucu Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafında 9 Temmuz 1942 yılında başbakanlığa atandı ve Başbakan Şükrü Saraçoğlu 5 Ağustos 1942 yılında hükümeti kurdu.

Şükrü Saraçoğlu’nun Başbakanlığı döneminde ekonomik alanda aldığı kanun en çok akıllarda kalan ve birçok tartışmaya sebep olan Varlık Vergisi Kanunu oldu. Bu kanun gayrimüslim azınlıkları hedef aldığı gerekçesiyle 1944 yılında kaldırılmıştır. Ayrıca Şükrü Saraçoğlu topraksız köylülere bazı arazileri dağıtmaya yönelik Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu yürürlüğe koydu.

Israr ettiği bu kanun büyük toprak sahipleri tarafından pek hoş karşılanmamıştı. Şükrü Saraçoğlu zamanında bütünsellik taşıyan seçim yasasını iki dereceli olarak hazırladı ve çıkartıldı. Bu durumda “Açık oy – gizli sayım” esaslarına uygun hazırlanan bu kanuna göre her seçmenin hangi partiye oy verdiği herkes tarafından bilinecek, fakat oy sayımı gizli yapılacaktı.

Şükrü Saraçoğlu 1946 yılında yapılan seçim sonrası yaşadığı sağlık problemleri nedeniyle İsmet İnönü’nün kararıyla başbakanlık görevini Recep Peker’e bıraktı. 1 Kasım 1948 ve 2 Mayıs 1950 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevi yaptı.

Son yıllarında Parkinson hastalığı ile mücadele eden Şükrü Saraçoğlu tedavi için gittiği Fransa’da tedaviye olumlu yanıt alamayınca tekrar Türkiye’ye döndü. Eşi Saadet Hanım ile İstanbul’a yerleşen Şükrü Saraçoğlu 27 Aralık 1953 yılında 66 yaşında evinde vefat etti. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Şükrü Saraçoğlu başbakanlık yaptığı hükümetler

Şükrü Saraçoğlu’nun Başbakan Olduğu Hükumetler ve Görev Zamanları

13. T.C Hükumeti           09.07.1942- 09.03.1943

14. T.C Hükumeti           09.03.1943- 07.08.1946

Summary
Başbakan şükrü Saraçoğlu Kimdir? Siyasi Hayatı Okul Yılları ve Döne Olayları
Article Name
Başbakan şükrü Saraçoğlu Kimdir? Siyasi Hayatı Okul Yılları ve Döne Olayları
Description
1942 yılında Refik Saydam'ın ansızın vefat etmesi sonucu Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafında 9 Temmuz 1942 yılında başbakanlığa atandı ve Başbakan Şükrü Saraçoğlu 5 Ağustos 1942 yılında hükümeti kurdu.
Author
Publisher Name
Ulusalihanet
Publisher Logo
Devamını Gör

Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kontrol edin

Close
Close